20

سوراخ، برای تمام عمر

بیست سوراخ

ابزار آموزشی مورد علاقه‌ی وارن بافت تکه‌مقوایی است که وجود ندارد: کارتی سوراخ‌دار با بیست سوراخ، یکی برای هر سرمایه‌گذاری که در تمام عمر اجازه‌اش را دارید. این کارت درسی است درباره‌ی اینکه وقتی تصمیم‌ها کمیاب می‌شوند بر سر قضاوت چه می‌آید، و زندگی مدرن طوری ساخته شده که این کمیابی را پنهان کند.

№ 009مه 20266 دقیقه مطالعهPedrum Shokouhi

دهه‌ی 1950

داده‌های گردش NYSE و بانک جهانی

این ابزار هر بار که بافت با دانشجویان صحبت می‌کند پیدا می‌شود، و دهه‌هاست چنین است، تقریباً همیشه با همین کلمات. می‌توانم رفاه مالی نهایی شما را بهتر کنم، به آن‌ها می‌گوید، اگر بلیتی به شما بدهم که فقط بیست سوراخ دارد، یعنی بیست بار سوراخ کردن، هر کدام برای یکی از سرمایه‌گذاری‌هایی که در تمام عمر اجازه‌ی انجامشان را دارید. و وقتی کارت را تمام سوراخ کرده بودید، دیگر هیچ سرمایه‌گذاری‌ای نمی‌توانستید بکنید. با این قواعد، می‌گوید، واقعاً با دقت درباره‌ی کارهایتان فکر می‌کردید و ناچار می‌شدید روی آنچه واقعاً درباره‌اش فکر کرده بودید سنگین سرمایه بگذارید. پس خیلی بهتر عمل می‌کردید. سالن همیشه کمی می‌خندد، همان‌طور که سالن‌ها به چیزهای ساده و درست و کاملاً غیرقابل‌قبول می‌خندند. چون ببینید این کارت در واقع چه معنایی دارد. دارنده‌ی متوسط یک سهم آمریکایی در میانه‌ی قرن بیستم آن را حدود هشت سال نگه می‌داشت؛ امروز این رقم، بسته به اینکه ماشین‌ها را چطور حساب کنید، به ماه سنجیده می‌شود، و بعضی پژوهش‌ها عددی را که ماشین‌ها را هم شامل می‌شود به هفته یا کمتر می‌رسانند. صنعتی تمام‌عیار از ترمینال‌ها، اپلیکیشن‌ها، اعلان‌ها و دکمه‌های بدون کارمزد وجود دارد تا سوراخ کردن کارت را هر چه بی‌اصطکاک‌تر، مداوم‌تر و سرگرم‌کننده‌تر کند. مقوای بافت در برابر همه‌ی این‌ها ایستاده است، به پهنای بیست سوراخ.

اوماها، اواخر 1963

American Express

برداشت بدیهی از کارت سوراخ‌دار درباره‌ی تمرکز است، و پیشینه‌ی خود این مرد از آن به خوبی پشتیبانی می‌کند. بافت، آن‌گونه که در افسانه‌ها آمده، چند کار عظیم کرد و سپس با یک Cherry Coke آرام نشست و گذاشت آن‌ها سود مرکب بسازند. در اواخر 1963، وقتی یک کلاهبرداری روغن سالاد American Express را زمین زد و اجماع بر این بود که شرکت ممکن است نابود شود، بافت شب‌ها پشت صندوق یک استیک‌خانه‌ی اوماها می‌ایستاد و تماشا می‌کرد مردم هنوز از کارت‌های سبزشان استفاده می‌کنند یا نه، به این نتیجه رسید که جایگاه برند شرکت دست‌نخورده است، و در 1964 حدود چهل درصد کل سرمایه‌ی شراکتش را روی یک سهم زخمی گذاشت، موقعیتی که سیاست ریسک تقریباً هر نهاد موجود امروز را نقض می‌کرد و بنیان همه‌ی آنچه بعد آمد را ساخت. دهه‌ها بعد، پیرمردی در دهه‌ی هشتاد زندگی که هنوز گوشی تاشو داشت یکی از آخرین سوراخ‌های بزرگش را روی Apple زد، و همان یک تصمیم بیش از آنچه بیشتر صندوق‌ها در کل تاریخشان تولید می‌کنند سود آورد. شریکش چارلی مانگر، که شصت سال پاسبان سخت‌گیر این استعاره بود، دوست داشت بگوید یک سبد به بیش از چند ایده در هر دهه نیاز ندارد، پول واقعی نه در خرید و فروش که در انتظار ساخته می‌شود، و نخستین قاعده‌ی سود مرکب این است که هرگز بی‌ضرورت قطعش نکنید. اسمش را «سرمایه‌گذاری بنشین سر جات» گذاشته بود، با رضایت مردی که حساب جایگزین را کرده بود.

یک سوراخ

سرمایه‌ی شراکت وارن بافت در یک سهم، 1964

Barber و Odean

Journal of Finance، 2000

موضوع واقعی کارت سوراخ‌دار روان‌شناسی کمیابی است، و برای همین به همه تعلق دارد، حتی کسانی که هرگز سهمی از چیزی نخواهند خرید. کارت با وارونه کردن رابطه‌ی میان تصمیم و هزینه‌اش کار می‌کند. وقتی تصمیم‌ها رایگان و بی‌پایان‌اند، ذهن تصمیم‌گیر لاقید می‌شود؛ هر انتخاب یک پیش‌نویس است، برگشت‌پذیر، یکی از هزاران، و در نتیجه معیار شواهد تا سطح هر چیزی که همین حالا ترند است و از جلوی چشم رد می‌شود پایین می‌افتد. وقتی تصمیم‌ها آشکارا محدودند، بیست تا برای یک عمر، هر کدام به یک تخصیص سرمایه از جنس خود آدم تبدیل می‌شود، و ذهن، که می‌داند بی‌دقتی‌اش را نمی‌شود با متنوع‌سازی خنثی کرد، ناگهان همان نوع دلیل و مدرکی را مطالبه می‌کند که وگرنه زحمت جمع‌کردنش را به خود نمی‌داد. اقتصاددانان رفتاری کشویی پر از یافته‌های هم‌نوا با این دارند، پارادوکس انتخاب، خستگی تصمیم، و اینکه معامله‌گرانی با دکمه‌های ارزان‌تر و سریع‌تر بیشتر معامله می‌کنند و کمتر درآمد دارند، که در پژوهش مشهور Barber و Odean درباره‌ی حساب‌های کارگزاری خرد بی‌رحمانه مستند شد؛ پژوهشی که دریافت فعال‌ترین معامله‌گران سالانه چند واحد درصد از بازار عقب ماندند و خودش را در عنوانی شش‌کلمه‌ای خلاصه کرد: معامله‌گری برای ثروت شما خطرناک است. فعالیت حس سخت‌کوشی می‌دهد. اغلب جای آن را می‌گیرد. کارت سوراخ‌دار ماشینی است که با گران کردن فعالیت، سخت‌کوشی را اجباری می‌کند، و دقیقاً بر همان اصل چرخش ده‌دقیقه‌ای یا هواپیمای فروخته‌شده کار می‌کند: محدودیت قضاوت را محدود نمی‌کند، آن را می‌آفریند.

این کارت بقیه‌ی زندگی را هم بی‌تعارف ممیزی می‌کند. چند تا از جلسه‌های تقویم این هفته از قاعده‌ی بیست جلسه در هر فصل جان به در می‌برد؟ چند تا از پروژه‌هایی که شرکتتان اجرا می‌کند تأمین مالی می‌شد اگر تیم اجرایی کارتی سوراخ‌دار با ده ابتکار در هر دهه داشت و هر سوراخ روی دیوار لابی حک می‌شد؟ مسیر شغلی خالص‌ترین نمونه است: یک عمر کاری شاید هفت یا هشت ضربه‌ی واقعی دارد: شغلی که می‌پذیرید، شهری که به آن نقل مکان می‌کنید، شرکتی که راه می‌اندازید. با این حال آدم‌ها معمولاً برای انتخاب محل تعطیلات بیش از آنچه برای یک پیشنهاد شغلی صرف می‌کنند تلاش تحلیلی می‌کنند، چون محیط مدرن تصمیم‌های کمیاب را به شکل تصمیم‌های فراوان درآورده است، اسکرول بی‌پایان آگهی‌های استخدام که فرصت‌های بی‌پایان را القا می‌کند. روابط، مربیان، حتی باورها، همان‌هایی که علناً از آن‌ها دفاع می‌کنید، همه اقتصاد کارت سوراخ‌دار دارند: کم‌شمار، مرکب‌شونده، و زیرورو کردنشان به‌طرز ویرانگری گران. زیرساخت صنعتی امروز، به معنایی فنی، سیستمی است برای پنهان کردن کارت‌ها. فیدها، بازارگاه‌ها و سامانه‌های اعلان درآمدشان را از این راه به دست می‌آورند که شما را قانع کنند امروز ده‌ها تصمیم ارزش‌گرفتن در خود دارد، در حالی که حقیقت، در تقریباً هر حساب صادقانه‌ای، این است که یک سال خوب شاید سه تصمیم دارد و هر چیز دیگر فقط حجم کار است.

بیست سوراخ

کارتی که وارن بافت به دانشجویانش می‌دهد

ایراد منصفانه این است: تفکر کمیابی می‌تواند به فلج بینجامد؛ سرمایه‌ی خطرپذیر، کسب‌وکاری که از نزدیک مطالعه‌اش می‌کنم، بر حساب‌وکتابی وارونه بنا شده است، سوراخ‌های کوچک فراوان، چون آینده واقعاً شناخت‌ناپذیر است و توزیع بازده دمی بلند و خشن دارد؛ و نخستین قدم‌های شغلی یک جوان قرار است آزمایش باشند، سوراخ‌های ارزان عامدانه، چون اطلاعاتی که تولید می‌کنند بیش از دقتی که ندارند می‌ارزد. همه‌اش درست است، و خود بافت در سال‌های اول دائم سوراخ می‌زد، با آربیتراژ روی دانه‌ی کاکائو و سازندگان آسیاب بادی، و حق سکون بعدی‌اش را به دست آورد. کارت ابزاری است برای یافتن اینکه کدام تصمیم‌ها باربرند. مهارت این است که در لحظه‌ی تصمیم بدانید آنچه پیش رویتان است سوراخ است یا فقط حرکت، و تراژدی‌ای که کارت برای جلوگیری از آن طراحی شده این است که عمری را صرف انجام ده هزار حرکت با انرژی فراوان کنید، در حالی که چهار پنج سوراخ واقعی بی‌بررسی از راه می‌رسند و می‌گذرند، به حکم پیش‌فرض، در جریان روزمرگی، یا به انتخاب هر کسی که اتفاقاً با یک نظر کنار دستتان ایستاده بود.

در آزمایشگاه من کارتی سوراخ‌دار هست که واقعاً می‌توانید سوراخش کنید، بیست سوراخ، و صفحه به یاد می‌سپارد؛ راه برگشتی نیست. توجه کنید انگشتتان را چقدر روی سوراخ اول نگه می‌دارید. آن تردید همه‌ی درس است که در نیم‌ثانیه ماندن ماوس بالای سوراخ به شما می‌رسد: لحظه‌ای که تصمیمی ماندگار و کمیاب می‌شود، معیارهای شما بی‌دعوت از راه می‌رسند، مثل جمعیتی که تمام مدت بیرون منتظر بود. مقوای بافت اپلیکیشن ندارد، داشبورد ندارد، مدل کسب‌وکار ندارد، و احتمالاً برای همین چهل سال بازگویی را بی‌هیچ بهبودی از سر گذرانده است. یک پرسش می‌پرسد و آن پرسش پیر نمی‌شود: اگر در تمام عمرتان فقط بیست چیز را می‌توانستید با تمام وجود بخواهید، آیا این یکی از آن‌هاست؟ بیشتر روزها، برای بیشتر انتخاب‌ها، پاسخ صادقانه نه است، و هدیه‌ی کارت این است که این نه هیچ هزینه‌ای ندارد. اما دو سه بار در عمر پاسخ بله است، و همه‌ی آنچه روزی بر آن سود مرکب می‌سازید به این بستگی دارد که در آن روزها متوجه شدید یا نه.

---

یادداشت‌ها

1. فرمول‌بندی بیست‌سوراخی از خود بافت است، که دهه‌ها در پرسش‌وپاسخ‌های دانشجویی بیان شده و در کتاب The Snowball (2008) نوشته‌ی Alice Schroeder و The Essays of Warren Buffett نوشته‌ی Lawrence Cunningham نقل شده است.
2. موقعیت «روغن سالاد» در American Express (حدود 40 درصد سرمایه‌ی شراکت، 1964) بر اساس Schroeder و کتاب Buffett (1995) نوشته‌ی Roger Lowenstein است.
3. عبارت «بنشین سر جات» از مانگر و جمله‌ی انتظار از متن پیاده‌شده‌ی نشست‌های Berkshire و Wesco و Poor Charlie’s Almanack است.
4. میانگین دوره‌های نگهداری از داده‌های گردش NYSE و بانک جهانی (حدود هشت سال در دهه‌ی 1950، امروز در حد ماه).
5. Barber & Odean، «Trading Is Hazardous to Your Wealth»، Journal of Finance (2000).

P.S.من Pedrum Shokouhi هستم. شیفته‌ی این هستم که شرکت‌ها چگونه ساخته، تأمین مالی و اداره می‌شوند. برای همین درباره‌شان می‌نویسم، استراتژی‌شان را مثل یک سرمایه‌گذار کالبدشکافی می‌کنم و شرکت‌های خودم را می‌سازم. اینجا هر چه را یاد می‌گیرم با شما در میان می‌گذارم.